in the PRESS

Λαπαροσκοπική γαστρική πτύχωση

Μια νέα επιστημονική μέθοδος για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

ΕΡ. Κύριε Σκρέκα τι ακριβώς είναι η λαπαροσκοπική γαστρική πτύχωση;

Πρόκειται για μια απλή επέμβαση που δεν απαιτεί παρά λίγες ραφές. Η γαστρική πτύχωση ανήκει στην κατηγορία των αμιγώς περιοριστικών επεμβάσεων, λειτουργεί δηλαδή περιορίζοντας την ποσότητα της τροφής που καταναλώνει ο ασθενής. Στο θέμα αυτό μοιάζει με τον γαστρικό δακτύλιο, πλεονεκτεί όμως στο γεγονός ότι δεν χρειάζεται να εμφυτευθεί κάποιο ξένο σώμα στον οργανισμό. Θα πρέπει επίσης να σας πω ότι η ιδέα της γαστρικής πτύχωσης προέκυψε μετά την τεράστια διεθνή επιτυχία που ήδη γνωρίζει η επέμβαση sleeve, δηλαδή η γαστρεκτομή για τη φυσική σμίκρυνση του στομάχου (γαστρικό μανίκι). Το να αφαιρείται όμως ένα μεγάλο μέρος του στομάχου, για αρκετούς ασθενείς αποτελεί ανεπιθύμητο γεγονός. Υπάρχουν επίσης και εκείνοι που προτιμούν να κάνουν κάτι που να είναι αναστρέψιμο. Ο γαστρικός δακτύλιος είναι μία τέτοια μέθοδος, άλλωστε εκεί οφείλεται και η μεγάλη εμπορική επιτυχία του. Το ίδιο ισχύει και με την πτύχωση η οποία έχει επίσης τη δυνατότητα αναστροφής, δηλαδή υπάρχει η δυνατότητα αφαίρεσης των ραμάτων ώστε να επανέλθει το στομάχι στην αρχική του μορφή.

ΕΡ. Γιατί θεωρείτε πλεονέκτημα σε μιά τέτοια επέμβαση τη δυνατότητα αναστροφής;

Κατ’ αρχάς θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι η αναστροφή μιας βαριατρικής επέμβασης δεν προσχεδιάζεται. Όλες οι επεμβάσεις που στοχεύουν στην απώλεια βάρους έχουν ως σκοπό τη δημιουργία μίας μόνιμης ανατομικής αλλαγής στο πεπτικό σύστημα ώστε να οδηγηθεί κανείς σε μία καινούργια μεταβολική ισορροπία με σταθεροποίηση του βάρους του κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα. Σε προγράμματα που προσχεδιάζεται αναστροφή όπως για παράδειγμα στο γαστρικό μπαλόνι, τα κιλά επιστρέφουν μέσα στα επόμενα δύο χρόνια στο 95% των περιπτώσεων. Το ίδιο ακριβώς μπορεί να συμβεί λόγου χάριν και μετά από αφαίρεση του γαστρικού δακτυλίου. Παρ όλα αυτά, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε και τη σπάνια περίπτωση που ο ασθενής θα εμφανίσει κάποια προβλήματα ή θα παρουσιάσει δυσκολίες προσαρμογής με τα νέα διατροφικά δεδομένα, οπότε μπορεί να υπάρξει επιθυμία ή και ιατρική ένδειξη αναστροφής της επέμβασης. Όμως πέρα από τις ιατρικές ενδείξεις, υπάρχουν επίσης και εκείνοι που για προσωπικούς λόγους είναι αντίθετοι με την προοπτική μιάς μείζονος και μη αναστρέψιμης επέμβασης, που όπως καταλαβαίνετε δεν θα επιλέξουν ποτέ γαστρικό by-pass ή την επέμβαση sleeve. Για όλους αυτούς, η ελάχιστα επεμβατική και εύκολα αναστρέψιμη πτύχωση αποτελεί μια ελκυστική εναλλακτική λύση.

ΕΡ. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της γαστρικής πτύχωσης, συγκριτικά με άλλες τεχνικές, ως προς το αποτέλεσμα που φέρνει στον ασθενή;

Η γαστρική πτύχωση είναι πολύ πιό ασφαλής και λιγότερο τραυματική σε σχέση με το γαστρικό μανίκι και το by-pass, αλλά προκαλεί μικρότερη απώλεια βάρους παραπλήσια με αυτή του γαστρικού δακτυλίου. Σε σχέση πάλι με το γαστρικό δακτύλιο η επέμβαση πλεονεκτεί γιατί δεν έχει το μειονέκτημα του ξένου εμφυτεύματος και η πιθανότητα μελλοντικών προβλημάτων και επιπλοκών είναι ελάχιστη. Όμως το πιό σημαντικό πλεονέκτημα της γαστρικής πτύχωσης είναι ίσως το γεγονός ότι ο ασθενής μπορεί μετά το χειρουργείο να έχει μία φυσιολογική ζωή, κάτι που συνήθως δεν συμβαίνει με το δακτύλιο και τις επεμβάσεις που μετατρέπουν σε κλεψύδρα το στομάχι. Όπως είναι γνωστό, ο κλεψυδροειδής στόμαχος προκαλεί συχνά αποφράξεις και εμετούς και για το λόγο αυτό θέτει περιορισμούς στη διατροφή. Με το δακτύλιο για παράδειγμα, το 50% των ασθενών δεν μπορεί να καταναλώσει κρέας και λαχανικά χωρίς ειδική επεξεργασία ενώ απαιτείται μακροχρόνια εκπαίδευση από γιατρό και διαιτολόγο προκειμένου να υιοθετηθεί ένας συγκεκριμένος τρόπος διατροφής.

Η γαστρική πτύχωση είναι απαλλαγμένη από τα παραπάνω μειονεκτήματα, χωρίς να υστερεί σε αποτελεσματικότητα. Θα πρέπει όμως να υπενθυμίσουμε ότι χρειάζονται δύο ακόμη χρόνια, πριν έχουμε μία ολοκληρωμένη εικόνα για τις δυνατότητες αυτής της νέας τεχνικής.

ΕΡ. Χειρουργικά είναι μία δύσκολη επέμβαση;

Η γαστρική πτύχωση είναι μία τεχνικά απλή επέμβαση, απαιτεί όμως ένα μεγάλο βαθμό εμπειρίας στη λαπαροσκοπική χειρουργική και κυρίως στη συρραφή. Η εντύπωσή μου είναι πως με λίγη υπομονή και την κατάλληλη εκπαίδευση, πολλοί χειρουργοί θα είναι σύντομα σε θέση να υλοποιήσουν με ασφάλεια μία τέτοια επέμβαση.

ΕΡ. Μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες τις περιπτώσεις ασθενών;

Οι περισσότεροι εξειδικευμένοι χειρουργοί παχυσαρκίας συμφωνούν ότι δεν υπάρχουν ασφαλή κριτήρια για να πούμε ποιος και τι πρέπει να κάνει. Παίζει μεγάλο ρόλο και η διάθεση που έχει ο ίδιος ο ασθενής ως προς το πόσο επεμβατική θέλει να είναι η θεραπεία που θα ακολουθήσει. Για να αποφασίσει όμως τι του ταιριάζει καλύτερα, θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε διάφορες τεχνικές, για τις οποίες πρέπει να είναι πολύ καλά ενημερωμένος. Στην περίπτωση της λαπαροσκοπικής γαστρικής πτύχωσης– επειδή ακόμη βρίσκεται στο στάδιο της αξιολόγησης- δεν μπορούμε να πούμε αν είναι κατάλληλη για την αντιμετώπιση της βαριάς παχυσαρκίας. Προς το παρον τη συνιστούμε σε ασθενείς με δείκτη σωματικού βάρους μικρότερο του 45, σε ασθενείς που ανήκουν δηλαδή στο πρώτο σκαλοπάτι της νοσογόνου παχυσαρκίας.

ΕΡ. Ποιές είναι οι γνωστές παρενέργειες της νέας τεχνικής;

Από τη μέχρι σήμερα εμπειρία μας διαπιστώνεται ότι χρειάζεται προσοχή και συμμόρφωση των ασθενών, ειδικά στον πρώτο μήνα, μέχρι να σταθεροποιηθεί δηλαδή η κατάσταση. Και αυτό γιατί υπάρχει μία μικρή πιθανότητα διάσπασης της συραφής του στομάχου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει την επέμβαση σε αποτυχία. Με την κατάλληλη χειρουργική τεχνική η πιθανότητα αποτυχίας μπορεί να περιοριστεί σε λιγότερο από 3%. Κατά τα άλλα δεν υπάρχει κάποια σοβαρή παρενέργεια. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελάχιστος και ο ασθενής σιτίζεται και εξέρχεται την επόμενη ημέρα. Οι περισσότεροι μάλιστα ασθενείς είναι σε θέση να επιστρέψουν άμεσα στην εργασία τους.

ΕΡ. Είναι εντυπωσιακό αυτό που λέτε.

Χωρίς αμφιβολία είμαστε σε ένα διεθνή αγώνα δρόμου για καλύτερες, πιο ασφαλείς και λιγότερο επεμβατικές τεχνικές ώστε να ωφελήσουμε όσο περισσότερο μπορούμε τους ασθενείς μας. Η γαστρική πτύχωση φαίνεται να αποτελεί σήμερα μια ασφαλή και αποτελεσματική εναλλακτική λύση για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Αν και είναι ακόμα νωρίς, προσωπικά πιστεύω ότι η γαστρική πτύχωση έχει ένα αισιόδοξο μέλλον. Η νέα αυτή επέμβαση αναπτύχθηκε στα πλαίσια της συνεχούς επιστημονικής προσπάθειας για βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και αποτελεί μια ακόμα απόδειξη για το πόσο προοδεύει η χειρουργική ως προς το θέμα της αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.

ΓΚ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009