ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΡΓΟ | ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΡΑΝΤΕΒΟΥ | ΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΟ TEAM | ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ  
ΠΡΟΣΟΧΗ: Η ιστοσελίδα αυτή έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Οι πληροφορίες που παρέχονται είναι επιστημονικά έγκυρες και βασίζονται στη δική μας εμπειρία και τη διεθνή βιβλιογραφία.  Όταν κριθεί αναγκαίο  το περιεχόμενο των σελίδων μας μπορεί να αλλάξει χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση. 

Οι γαστρικές παρακάμψεις κατά Roux-en Y (γαστρικό by-pass).

Η γαστρική παράκαμψη κατά Roux en-Y είναι περισσότερο γνωστή σαν γαστρικό by-pass. Στην επέμβαση αυτή ο στόμαχος συρράπτεται και διαιρείται με αυτόματα εργαλεία, 5 cm κάτωθεν της καρδιοοισοφαγικής συμβολής. Δημιουργείται έτσι ένας γαστρικός θύλακος χωρητικότητας 15 - 20 gr ενώ το μεγαλύτερο μέρος του στομάχου, το 12δάκτυλο καθώς και μέρος του λεπτού εντέρου απομονώνονται. Το λεπτό έντερο (συνήθως νήστιδα) διαιρείται και το περιφερικό τμήμα του αναστομώνεται με το γαστρικό θύλακο (έλικα Roux) ενώ το κεντρικό του τμήμα (χολο-παγκρεατική έλικα) αναστομώνεται πλαγιοπλάγια στην έλικα Roux δίνοντας στο πεπτικό σύστημα μια διμόρφωση που μοιάζει με Υ. Η επέμβαση πρέπει να συνοδεύεται από προληπτική χολοκυστεκτομή, δεδομένου ότι η πιθανότητα χολολιθίασης μετά από γαστρικό by-pass είναι τουλάχιστον 5πλάσια ενώ σε περίπτωση λιθίασης του χοληδόχου πόρου προκύπτουν σοβαρές τεχνικές δυσκολίες λόγω του γαστρικού αποκλεισμού. 

Κατά τη γνώμη μας η προληπτική χολοκυστεκτομή στον ίδιο χρόνο είναι προτιμότερη από την εναλλακτική τακτική της μακροχρόνιας χορήγησης χολικών αλάτων (URSOFALK).

Μερικοί συνιστούν επιπλέον τη διενέργεια προσωρινής γαστροστομίας για να αποφευχθεί η σπάνια (1%) αλλά σοβαρή επιπλοκή της οξείας γαστρικής διάτασης. Στο σημείο της γαστροστομίας είναι δυνατό να τοποθετηθούν ακτινοσκιεροί δείκτες, έτσι ώστε να διευκολύνεται ο ακτινοσκοπικός εντοπισμός του κολοβώματος του στομάχου και ο ενδοσκοπικός έλεγχος όταν χρειαστεί. Στο τέλος της επέμβασης τα ελλείμματα του μεσεντερίου κλείνονται επιμελώς για την αποφυγή δημιουργίας εσωτερικών κηλών. 

Αποτελέσματα: Ανάλογα με το μήκος του λεπτού εντέρου που παρακάμπτεται υπάρχουν διάφορες παραλλαγές του γαστρικού by-pass με διαφορετικά αποτελέσματα. Όταν η παράκαμψη του λεπτού εντέρου είναι μεγάλη (by-pass μακράς έλικας Roux) η επέμβαση προκαλεί δυσαπορρόφηση και τα αποτελέσματά της μοιάζουν με αυτά της χολοπαγκρεατικής παράκαμψης (μεγαλύτερη απώλεια βάρους αλλά και περισσότερες μεταβολικές επιπλοκές. Οι περισσότεροι χειρουργοί εφαρμόζουν μικρές εντερικές παρακάμψεις (by-pass βραχείας έλικας Roux). Το by-pass βραχείας έλικας παρουσιάζει ελάχιστες μεταβολικές επιπλοκές, αλλά και μικρότερη απώλεια βάρους. Άσχετα πάντως από τις τεχνικές λεπτομέρειες και την προκαλούμενη απώλεια βάρους, το γαστρικό by-pass πλεονεκτεί έναντι των επεμβάσεων περιορισμού (δακτύλιος, γαστροπλαστικές) στο ότι προσφέρει καλύτερη ανακούφιση των συνοδών νοσημάτων και ψηλότερη πιθανότητα μακροχρόνιας σταθεροποίησης του βάρους με τίμημα όμως την τριπλάσια πιθανότητα μετεγχειρητικών επιπλοκών (Πίνακας 1). Στη γαστρική παράκαμψη η θνητότητα είναι 0,3 - 1%.

 

Πίνακας 1. Επιπλοκές του γαστρικού by-pass.

Επιπλοκή

  Σύμπτωμα - αποτέλεσμα

Διαφυγές από αναστομώσεις

Εμφανίζεται λίγες ώρες ή ημέρες μετά την επέμβαση. Εκδηλώνεται με πυρετό και κοιλιακό πόνο και μπορεί να καταλήξει σε σοβαρή ενδοκοιλιακή λοίμωξη και απόστημα. Συχνά απαιτείται επανεγχείρηση.

Στένωση της γαστρονηστιδικής αναστόμωσης

Εμφανίζεται συνήθως τους πρώτους μήνες μετά την επέμβαση και εκδηλώνεται με εμέτους και αδυναμία σίτησης. Μπορεί να αντιμετωπιστεί με ενδοσκοπικές διαστολές ή επανεγχείρηση.

Αναστομωτικό έλκος

Είναι μια μάλλον συχνή επιπλοκή (3-16%) και συνήθως εμφανίζεται τους πρώτους μήνες μετά την επέμβαση. Συνήθως εντοπίζεται στην γαστρονηστιδική αναστόμωση και εκδηλώνεται με εμετούς, επιγαστρικό πόνο ή αιμορραγία. Αντιμετωπίζεται συντηρητικά, εκτός εάν επιπλακεί με στένωση ή γαστρογαστρικό συρίγγιο οπότε μπορεί να χρειαστεί επανεγχείρηση. Η εμπειρία μας από τα αναστομωτικά έλκη στο γαστρικό by-pass είναι ότι αυτά μπορεί να προκαλέσουν σημαντικό πρόβλημα στον ασθενή.

Στένωση της νηστιδο- νηστιδικής αναστόμωσης 

Μπορεί να προκαλέσει υποτροπιάζοντα κοιλιακά άλγη, εμέτους, διάρροιες, χολαγγειίτιδα ή παγκρεατίτιδα λόγω στάσης (σύνδρομο προσιούσης έλικας).  

Εσωτερικές κήλες

Όταν τα ελλείμματα του μεσεντερίου δεν συγκλειστούν επιμελώς, υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας εσωτερικών κηλών. Οι κήλες αυτές είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες γιατί μπορεί να προκαλέσουν στραγγαλισμό και νέκρωση του εντέρου, ακόμη και χρόνια μετά την επέμβαση.  

Αναιμία και οστεοπόρωση

Η έλλειψη σιδήρου και βιταμίνης B12 προκαλεί αναιμία ενώ η έλλειψη ασβεστίου δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό και οστεοπόρωση. Τα επίπεδα του σιδήρου και του ασβεστίου πρέπει να παρακολουθούνται και να χορηγούνται τα κατάλληλα συμπληρώματα.

Μετεγχειρητικές κήλες

Οι κήλες του κοιλιακού τοιχώματος είναι αρκετά συνηθισμένη επιπλοκή μετά από ανοιχτή επέμβαση (15 - 25%) και διορθώνεται χειρουργικά σε δεύτερο χρόνο. 

Συμφυτικός ειλεός

Όλες οι εγχειρήσεις της κοιλιάς είναι δυνατό να καταλήξουν σε δημιουργία συμφύσεων και να προκαλέσουν επεισόδια εντερικής απόφραξης (ειλεού). Ο ειλεός εκδηλώνεται με κοιλιακό άλγος και εμέτους που τις περισσότερες φορές υποχωρεί με κατάλληλη αγωγή. 

Α. Γαστρικό by-pass βραχείας έλικας Roux.  

Η επέμβαση περιγράφηκε από τον Mason τη δεκαετία του ΄60. Στο by-pass βραχείας έλικας η χολοπαγκρεατική έλικα έχει μήκος 50cm και αναστομώνεται στην έλικα Roux 75-100 cm κάτω από την γαστρονηστιδική αναστόμωση (συνολική παράκαμψη 125 - 150 cm λεπτού εντέρου). Η επέμβαση προκαλεί σύνδρομο dumping* και μικρή δυσαπορρόφηση βιταμίνης Β12 και σιδήρου. Ως προς την απώλεια βάρους, λόγω της μικρής εντερικής παράκαμψης, τα αποτελέσματα της επέμβασης  μοιάζουν με  αυτά των  περιοριστικών  επεμβάσεων. 

Εικόνα 1. Γαστρικό by-pass βραχείας έλικας. Μεγάλο κοινό κανάλι (πράσινο χρώμα), χωρίς δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών.

Εικόνα 2. Γαστρικό by-pass μακράς έλικας. Μικρό κοινό κανάλι, και σημαντική δυσαπορρόφηση.

Η διάμετρος της γαστρονηστιδικής αναστόμωσης δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 2 cm διότι διαφορετικά η ταχεία κένωση του θυλάκου επηρεάζει αρνητικά την απώλεια βάρους. Λόγω της συγκεκριμένης τεχνικής δυσκολίας και για τον καλύτερο έλεγχο του βάρους, έχουν αναπτυχθεί σε ορισμένα κέντρα παραλλαγές της επέμβασης που συμπεριλαμβάνουν την τοποθέτηση ρυθμιζόμενων ή μη δακτυλίων στην αναστόμωση (π.χ. επέμβαση Fobi) με καλά αποτελέσματα. Όμως θα πρέπει να τονιστεί ότι οι επεμβάσεις αυτές αυξάνουν την πιθανότητα σοβαρών απώτερων επιπλοκών. 

* Οι χειρουργικές επεμβάσεις που καταργούν τη βαλβίδα του πυλωρού δημιουργούν συχνά  σύνδρομο dumping. Το σύνδρομο dumping προκαλείται από την ταχεία διέλευση αναραίωτης τροφής στο λεπτό έντερο και εκδηλώνεται με ναυτία, εφίδρωση, αίσθημα λιποθυμίας και μερικές φορές διάρροια λίγα λεπτά μετά τη λήψη τροφής (πρώιμο dumping). Σε ορισμένες περιπτώσεις το σύνδρομο dumping μπορεί να εμφανιστεί με τη μορφή υπογλυκαιμίας 1-1.5 ώρα μετά τη λήψη γεύματος (όψιμο dumping). Πιο συχνά προκαλείται με υγρές ή πολύ μαλακές τροφές που περιέχουν ζάχαρη. Το dumping εμφανίζεται πιο συχνά σε γαστρονηστιδική αναστόμωση (γαστρικό by-pass βραχείας έλικας), και σπανιότερα σε γαστροειλεική αναστόμωση (χολοπαγκρεατική εκτροπή).

Αποτελέσματα: Το σύνδρομο dumping δεν επιτρέπει την κατανάλωση γλυκισμάτων, γι αυτό η απώλεια βάρους είναι κατά 10 - 15% μεγαλύτερη από αυτή που πετυχαίνουν οι περιοριστικές επεμβάσεις. Οι ασθενείς συνήθως απαλλάσσονται από το 55 - 70% του πλεονάζοντος βάρους σε διάστημα 18 - 24 μηνών, αλλά οι μισοί από τους ασθενείς μπορεί να ξαναπάρουν μέχρι και το 30% του βάρους που έχασαν μέσα στην επόμενη πενταετία. Η επέμβαση προσφέρει σημαντική μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου και βελτίωση των νοσημάτων που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Ένα επίσης πλεονέκτημα της επέμβασης έναντι των επεμβάσεων περιορισμού είναι οι λιγότεροι εμετοί και η μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή.

Μειονεκτήματα: Προκαλείται δυσαπορρόφηση βιταμίνης Β12 και σιδήρου. Μερικές φορές το dumping μπορεί να είναι δυσάρεστο και να χρειαστεί ειδική διαιτολογική παρέμβαση. Είναι ελκογόνος επέμβαση. Η απώλεια βάρους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τεχνικές λεπτομέρειες όπως το μέγεθος του γαστρικού θυλάκου και κυρίως τη διάμετρο της γαστρονηστιδικής αναστόμωσης. Σύμφωνα με τους MacLean (Ann Surg 2000), Bloomston (Obes Surg 1997) και άλλους, στη βαριά παχυσαρκία (ΔΣΒ>55) η επέμβαση είναι ανεπαρκής (50% αποτυχία). Για να διατηρηθεί η απώλεια βάρους, ο αριθμός των καθημερινών γευμάτων πρέπει να περιορίζεται στα 3 - 4 διότι διαφορετικά μπορεί να υπάρξει ανάκτηση βάρους.

 

Β. Γαστρικό by-pass μακράς έλικας Roux (>150cm). 

Το γαστρικό bypass μακράς έλικας Roux αποσκοπεί στην αύξηση της αποτελεσματικότητας με την παράκαμψη μεγάλου μέρους του λεπτού εντέρου και την ενίσχυση της δυσαπορρόφησης. Η ουσιαστική διαφορά από το γαστρικό bypass βραχείας έλικας εντοπίζεται στο μήκος των σκελών του Υ. Όσο μικρότερη είναι η διατροφική έλικα και το κοινό κανάλι, τόσο μεγαλύτερη και η δυσαπορρόφηση. Όταν το κοινό κανάλι γίνει 80-100 cm τα αποτελέσματα μοιάζουν με αυτά της χολοπαγκρεατικής παράκαμψης (μεγάλη δυσαπορρόφηση λίπους, ολική θερμιδική δυσαπορρόφηση 25-45%). Το γαστρικό bypass μακράς έλικας είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στις βαριές μορφές παχυσαρκίας και ιδιαίτερα όταν ο ΔΣΒ ξεπερνά το 55. Σε άτομα με ΔΣΒ<50 η επέμβαση δεν προσφέρει ιδιαίτερο πλεονέκτημα και μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα υποθρεψίας.

Αποτελέσματα: Η απώλεια βάρους σχετίζεται με το μήκος των σκελών του Υ. Σε διαμόρφωση χολοπαγκρεατικής παράκαμψης (διατροφική έλικα 2,5 m, κοινό κανάλι 80 cm) η απώλεια πλεονάζοντος βάρους δυο χρόνια μετά την επέμβαση φθάνει το 80 - 90%. Η επέμβαση δεν προκαλεί συχνά σύνδρομο dumping και προσφέρει εξαιρετική μακροχρόνια σταθερότητα βάρους ακόμα και στη βαριά παχυσαρκία (ΔΣΒ>55).

Μειονεκτήματα: Είναι ελκογόνος επέμβαση. Σε διαμόρφωση χολοπαγκρεατικής παράκαμψης, δυσαπορρόφηση βιταμινών, ασβεστίου, σιδήρου και πρωτείνης με απαραίτητη την μακροχρόνια καθημερινή λήψη συμπληρωμάτων βιταμινών, σιδήρου και πιθανώς ασβεστίου. Πρωτεϊνική υποθρεψία στο 1-2% των περιπτώσεων (3-12% στην επέμβαση Scopinaro). Στεατόρροια, κακοσμία κοπράνων και σωματικών εκκρίσεων.  Έχουν αναφερθεί σποραδικά επεισόδια ηπατικής ανεπάρκειας. Το λαπαροσκοπικό γαστρικό bypass μακράς έλικας είναι τεχνικά δυσκολότερο από το αντίστοιχο βραχείας έλικας

Design-Copyright (2006) Gomed Ltd | Hosted by the WEBPOWER | Last update: September 2006