Ο ρυθμιζόμενος γαστρικός δακτύλιος επινοήθηκε από τον Kuzmak το 1983 και βελτιώθηκε την τελευταία δεκαετία. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα αυτής της επέμβασης είναι η ευκολία τοποθέτησης της συσκευής που γίνεται λαπαροσκοπικά, με ελάχιστο τραυματισμό των ιστών. Η διαφορά από την κάθετη γαστροπλαστική είναι ότι στην περίπτωση του δακτυλίου δεν απαιτούνται συρραφές και διαχωρισμός του στομάχου. Το στομάχι λαμβάνει σχήμα κλεψύδρας, με το γαστρικό θύλακο να έχει μια χωρητικότητα 15-20 g (εικόνα). Ο δακτύλιος είναι κατασκευασμένος από βιοσυμβατή σιλικόνη και διαθέτει αεροθάλαμο που μπορεί να αυξομειώνει την εσωτερική του διάμετρο. Η πρώτη ρύθμιση του δακτυλίου γίνεται ένα μήνα μετά την τοποθέτηση από την ειδική βαλβίδα (port) που εμφυτεύεται στο υποδόριο του κοιλιακού ή του θωρακικού τοιχώματος. Η βαλβίδα επικοινωνεί με τον αεροθάλαμο του δακτύλιου με ένα λεπτό σωλήνα σιλικόνης. Ο αεροθάλαμος πληρούται με ακτινοσκιερό υγρό ή φυσιολογικό ορό και η εσωτερική του διάμετρος μικραίνει πιέζοντας και στενεύοντας το στόμαχο. Η επιθυμητή διάμετρος του γαστρικού στομίου είναι περίπου ίδια με αυτή της κάθετης γαστροπλαστικής, δηλαδή 1.2-1.5 cm περίπου. Τις περισσότερες φορές η ρύθμιση του δακτυλίου γίνεται σταδιακά.  

Ενδείξεις και αντενδείξεις: Οι ενδείξεις είναι ίδιες με αυτές της κάθετης γαστροπλαστικής. Στις αντενδείξεις θα πρέπει να προστεθούν η ύπαρξη μεγάλης διαφραγματοκήλης, η σοβαρή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, οι διαταραχές της κινητικότητας του οισοφάγου, η προηγούμενη επέμβαση στο στομάχι, η ύπαρξη συμφύσεων στην άνω κοιλιά και η εξεσημασμένη ηπατομεγαλία που μερικές φορές καθιστά αδύνατη τη λαπαροσκοπική επέμβαση.

Αποτελέσματα: Η απώλεια βάρους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συμόρφωση του ασθενούς με συγκεκριμένους διαιτητικούς κανόνες. Οι ασθενείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η επέμβαση προσφέρει μια σημαντική βοήθεια περιορίζοντας την υπερκατανάλωση τροφής αλλά δεν λύνει από μόνη της το πρόβλημα της παχυσαρκίας. Οι ασθενείς θα πρέπει να αποφεύγουν τις μαλακές τροφές που περιέχουν μεγάλες ποσότητες λίπους ή ζάχαρης (πχ τσιπς, snacks, ξηροί καρποί, χυμοί, σοκολάτα, μπισκότα, παγωτά κλπ). Οι τροφές αυτές δε δημιουργούν κορεσμό. Η συχνή κατανάλωση τέτοιων τροφίμων αποτελεί και τον σοβαρότερο κίνδυνο αποτυχίας ή υποτροπής της παχυσαρκίας (soft calorie syndrome). Με το δακτύλιο η συνήθης απώλεια βάρους για το πρώτο χρόνο είναι 0,5 - 1 κιλό την εβδομάδα. Η μέση απώλεια βάρους για τον πρώτο χρόνο είναι περίπου 30 - 40 κιλά ή 45-55% του πλεονάζοντος βάρους. Η απώλεια βάρους είναι δυνατόν να συνεχιστεί με πιο αργούς ρυθμούς και το δεύτερο χρόνο, εφ όσον ο ασθενής παρακολουθείται. Η υπερβολική σύσφιξη του δακτυλίου με σκοπό τη γρήγορη απώλεια βάρους πρέπει να αποφεύγεται γιατί μπορεί να δημιουργήσει σοβαρές επιπλοκές. Ο δακτύλιος έγινε αποδεκτός από τον Εθνικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA ) το 2001 μετά από εμπεριστατωμένη κλινική μελέτη 3 ετών. Όμως τα μακροχρόνια αποτελέσματα όπως και οι επιπλοκές της μεθόδου δεν έχουν ακόμη εκτιμηθεί επαρκώς. 

Επιπλοκές: Οι άμεσες μετεγχειρητικές επιπλοκές της επεμβάσεως είναι ελάχιστες (<4%). Οι πιο σοβαρές είναι η αιμορραγία, η διάτρηση του στομάχου και η βλάβη της συσκευής. Σε περίπτωση σοβαρής αιμορραγίας ή τεχνικών δυσκολιών μπορεί να απαιτηθεί μετατροπή της επεμβάσεως σε ανοιχτή. Η διάτρηση του στομάχου είναι μια επικίνδυνη επιπλοκή, εξελίσσεται σε περιτονίτιδα και απαιτεί επείγουσα επανεγχείρηση. Η διεγχειρητική βλάβη της συσκευής είναι σχεδόν πάντα αποτέλεσμα ατυχήματος (πχ διάτρηση του δακτυλίου από τη χειρουργική βελόνη). Εφ’ όσον γίνει αντιληπτή, η συσκευή πρέπει να αντικατασταθεί διότι διαφορετικά η επέμβαση θα αποτύχει. Οι απώτερες επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν ακόμα και μήνες μετά από την τοποθέτηση του δακτυλίου. Οι πιό σοβαρές απώτερες επιπλοκές είναι η διάταση του οισοφάγου, ο εγκολεασμός του στομάχου μέσα στο δακτύλιο (slippage), η διάβρωση των τοιχωμάτων του στομάχου (errosion), λοιμώξεις, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και βλάβη της συσκευής. H βλάβη της συσκευής δεν μπορεί να προβλεφθεί ούτε να προληφθεί δεδομένου ότι δεν υπάρχει εγγύηση για τη λειτουργία και το χρόνο ζωής της συσκευής. Τα ποσοστά των επιπλοκών κυμαίνονται γενικώς από 5-20%. Μερικές από τις επιπλοκές, όπως ο εγκολεασμός του θόλου (slippage), χρειάζονται επείγουσα επέμβαση γιατί μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρό κίνδυνο. 

Πλεονεκτήματα: Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι η μικρή κάκωση των ιστών και η δυνατότητα ρύθμισης της συσκευής. Η επέμβαση γίνεται λαπαροσκοπικά στο 98% των περιπτώσεων και είναι θεωρητικά αναστρέψιμη. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελάχιστος και η νοσηλεία περιορίζεται στις 24 ώρες. Ο ασθενής μπορεί να σιτιστεί άμεσα. Επειδή δεν γίνεται χειρουργική τομή, αποφεύγονται μερικές συχνές επιλοκές της ανοιχτής χειρουργικής όπως οι μετεγχειρητικές κήλες και οι συλλογές υγρού στο τραύμα. Σε περίπτωση όμως ηπατομεγαλίας και κυρίως όταν ο αριστερός ηπατικός λοβός είναι πολύ μεγάλος, η επέμβαση δεν μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά.

Μειονεκτήματα: Η επέμβαση δεν είναι εξ' ίσου αποτελεσματική στις βαριές μορφές παχυσαρ-κίας (ΔΣΒ>50). Ο γαστρι-κός δακτύλιος (όπως και η κάθετη γαστροπλαστική), πάσχει από τη συγγενή αδυναμία των επεμβάσεων γαστρικού περιορισμού: δεν περιορίζει ικανοποιη-τικά την κατανάλωση στα υγρά και τις ρευστές τροφές. Για το λόγο αυτό οι ασθενείς πρέπει να συμμορφώνονται με ορι-σμένους διαιτολογικούς κανόνες και να αποφεύγουν τις μαλακές πλούσιες σε θερμίδες τροφές (συνήθως snacks), τη ζάχαρη και τα γλυκά. Η συμβολή της επέμβασης στην ανακούφιση των συνοδών νοσημάτων και τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου δεν έχει εκτιμηθεί επαρκώς. Το κόστος της συσκευής στην Ελληνική αγορά είναι ψηλό (περίπου 3,000 €). Δεν είναι γνωστή η «διάρκεια ζωής» της συσκευής και δεν καλύπτεται από εγγύηση σε περίπτωση βλάβης. Βλάβη ή δυσλειτουργία της συσκευής, σημαίνει αποτυχία της επεμβάσεως και ανάγκη επανεγχείρησης. Στον ακόλουθο πίνακα παρουσιάζονται  οι συχνότερες επιπλοκές και τα μειονεκτήματα του γαστρικού δακτυλίου.

Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της λαπαροσκοπικής τοποθέτησης του δακτυλίου έχει πλέον επιβεβαιωθεί από πολλά εξειδικευμένα κέντρα σ' όλο τον κόσμο. Τον Ιούνιο του 2001 ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), ενέκρινε  την χρήση του λαπαροσκοπικού δακτυλίου στις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας τη μέθοδο ασφαλή και αποτελεσματική. Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα, οι περισσότεροι συμφωνούν ότι η απώλεια βάρους είναι συγκρίσιμη με αυτή της κάθετης γαστροπλαστικής, άν και σύμφωνα με τη δική μας εμπειρία η επέμβαση Mason πλεονεκτεί τον πρώτο καιρό στο σημείο αυτό. Η διαφορά όμως, όπως αναφέρουν άλλοι, εξαλείφεται στα τρία χρόνια μετά την επέμβαση. Αυτό σχετίζεται με τη δυνατότητα ρύθμισης του δακτυλίου, πράγμα που αποτελεί και ένα από τα βασικότερα πλεονεκτήματά του. Μετά από τοποθέτηση γαστρικού δακτυλίου, η μετεγχειρητική παρακολούθηση και η συνεργασία με το χειρουργό είναι απαραίτητη τόσο για την ασφάλεια του ασθενούς όσο και για το τελικό αποτέλεσμα.Υπάρχουν όμως και τα μειονεκτήματα της μεθόδου. Ο γαστρικός δακτύλιος (όπως και η κάθετη γαστροπλαστική), πάσχει από τη συγγενή αδυναμία των επεμβάσεων γαστρικού περιορισμού: δεν περιορίζει ικανοποιητικά την κατανάλωση στα υγρά και τις ρευστές τροφές. Για το λόγο αυτό οι ασθενείς πρέπει να συμμορφώνονται με ορισμένους διαιτολογικούς κανόνες και να αποφεύγουν τις μαλακές πλούσιες σε θερμίδες τροφές (συνήθως snacks), τη ζάχαρη και τα γλυκά.  

Η ατραυματική τοποθέτηση του δακτυλίου, η ελάχιστη νοσηλεία και η έλλειψη σοβαρών επιπλοκών και πόνου, έχουν καταστήσει τη λαπαροσκοπική τοποθέτηση γαστρικού δακτυλίου εξαιρετικά δημοφιλή σαν μέθοδο θεραπείας της παχυσαρκίας, σ' ολόκληρο τον κόσμο. Ο λαπαροσκοπικός γαστρικός δακτύλιος αποτελεί πέρα από κάθε αμφιβολία μια ασφαλή λύση στο πρόβλημα της σοβαρής παχυσαρκίας, με την προϋπόθεση ότι η χειρουργική επέμβαση και η μετεγχειρητική παρακολούθηση της πορείας, γίνεται από ομάδα έμπειρων ιατρών εξειδικευμένων στη σύγχρονη χειρουργική της παχυσαρκίας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ